مطهری میان «اسلام انتزاعی» و «اسلام اجتماعی» داوری کرد، بی آنکه گوهر دین (تقرب به خدا) را پامال جامعه کند. ابعاد اجتماعی «عبادت و عبودیت» را به ابعاد فردی یا مناسکی «عبادت» ضمیمه کرد. درعین حال، دست مخاطب خویش را همواره بر نبض دین که در «معرفت و محبت به خدا» می زند، نگاه می داشت.

استاد شهيد، در نهايت مسووليت‌شناسي و غيرت ديني به همه پويندگان و دلدادگان راه اسلام هشدار مي‌دهند که بابصيرت، مراقب اين جريان خطرناک (نفاق جديد و منافقين بعدي) باشند و روشنفکران و عالمان متعهد ديني را به اين مسووليت خطير فرا مي‌خوانند که با اين شکل از نفاق، هوشمندانه مقابله کنند

استاد شهید مطهری, که پرورده شریعت و عرفان اجتماعی اسلامی بود, با چنان باوری ناهمسازی داشت. درباور آن بزرگوار, یابنده حقیقت, اگر به دارندگی آن بسنده کند, آن را از کف خواهد داد. ارج و ماندگاری دستیابی به آن کیمیای بی مانند, به آن است که در برابر بی بهرگی انسانها از شیرینی حقیقت, دل بسوزاند و جان در راه این معنی بگذارد.

بخشی از عناصر اقتدار در نظام بین‌المللی غیر مادی است؛ عناصری مانند «خصوصیات ملی»، «روحیه‌ی ملی»، «اعتبار بین‌المللی» و «دیپلماسی»، «مشروعیت و مقبولیت نظام سیاسی» و به‌ویژه مقبولیت و مشروعیت ایدئولوژی و گفتمان آن كشور. اگر نگاه ما به اقتدار مبتنی بر این عناصر باشد، تحلیل ما از جایگاه جمهوری اسلامی در نظام بین‌الملل متفاوت و مبتنی بر واقعیت خواهد بود...