نانو در تمامى صنايع تأثيرگذار است و اهميت دارد، همه صنايع در مسير رشد و توسعه خود مجبورند از فناورى نانو استفاده کنند. تاکنون فناورىهايى که بشر در اختيار داشته، در حد ميکرو بوده و با جلو رفتن و پيشرفتهاى مختلف به فناورى نانو خواهيم رسيد و صنايع نيز براى رسيدن به اين پيشرفت بايد در اين حوزه فعال شوند.
در صنعت نساجى، فناورى نانو بيشتر به منظور توليد مواد جديد، بهبود خواص مواد موجود و ارتقاء کيفيت محصولات، به کار گرفته مىشود و در تقليل قيمت محصولات نقش چندانى نخواهد داشت. البته در آينده نزديک، نوآورى در توليد محصولات جديد تحول کليدى است که توسط فناورى نانو در صنعت نساجى ايجاد خواهد شد.
ارزش بازار محصولات نساجى که از فناورى نانو استفاده مىکنند در سال 2007 در حدود 13.6 ميليارد دلار بود و در سال 2012 با يک افزايش سريع به 115 ميليارد دلار خواهد رسيد. به هر حال، در صنعت نساجى همه بازارها به طور يکسان از فناورى نانو تأثير نخواهند پذيرفت و محصولاتى غير از محصولات خانگى و پوشاک و البته کاربردهاى خاص از قبيل منسوجات نظامى و ورزشى، که قيمت تمام شده آنها اهميت چندانى ندارد و کيفيت عامل تعيين کننده است، بيشترين ميزان رشد را خواهند داشت.
* توليد لباسهاى مطابق مد با ظاهر و بويى جذاب
فناورى نانو در لباسهاى مطابق مد نيز مورد استفاده قرار گرفته است. صنعت مد و طراحى لباس براى استفاده از نوآورىهاى مبتنى بر فناورى نانو کاملا جا افتاده و مناسب است. پايدارى تغييرات ايجاد شده توسط اين فناورى موجب شده است طراحىهاى ابتکارى روى لباسهاى مد، پايدارتر و بهتر باشند.
با استفاده از روکشدهى نانوفلزات روى پارچه، درخشندگى و رنگ بىنظيرى مىتوان ايجاد کرد. فيلم اکسيدى با فيلم فلزى ترکيب شده و با تداخلهاى ايجاد شده، رنگهاى بسيار متنوعى ايجاد مىشوند. زيبايى ايجاد شده با استفاده از اين روش بسيار بيشتر از زيبايى به دست آمده با استفاده از روشهاى مرسوم رنگرزى است.
شرکت ژاپنى Suzutora به فعاليت در اين حوزه مىپردازد و محصول آن به نام Masa در همين رابطه توليد شده است.
*توليد لباسهاى معطر مارکدار
در دنياى امروز، توليدکنندگان محصولات معتبر داراى برند يا مارک خاص خود هستند و با افزايش روزافزون اهميت مارک براى توليدکنندگان، متقلبان نيز در پى کپىبردارى از مارک آنها و ارائه محصولات تقلبى در بازار هستند که در نتيجه ضررهاى فراوانى را به توليدکنندگان اصلى وارد کرده است، لذا اين توليدکنندگان به طور مرتب در پى راههايى براى تشخيص محصولات اصلى از تقلبى براى مشتريانشان هستند که برخى از اين تلاشها مانند هولوگرام نيز مؤثر واقع شده است، اما در اين ميان که به توليدکنندگان پوشاک راهکارهاى مناسبى در اين مورد ارائه نشده فناورى نانو توانسته است به چارهانديشى براى اين موضوع کمک کند.
ايجاد يک بوى خوش دائمى در لباس که با شستشو از بين نمىرود و به طور مثال تحت مالش اين بو آزاد مىشود، از مزاياى اين فناورى محصولات است. از اين روش براى توليد لباسهاى معطر که بوى آنها جزء مارک توليدکننده محسوب مىشود و منحصربهفرد است، استفاده شده است.
شرکت عطرسازى Quest International در هلند از نانوذرات آلى براى اين مقصود استفاده مىکند.
شرکت آمريکايى IFF International Flavours and Fragrances نيز از فناورى کپسوله کردن و رهايش براى توليد لباسهاى معطر مارکدار استفاده مىکند. اين شرکت لباسهايى با نام sensory perceptionرا به بازار عرضه کرده است.
* توليد لباسهاى خودرنگ و با رنگپذيرى بهتر
با استفاده از فناورى نانو مىتوان بدون استفاده از رنگدانه، رنگهايى براى پارچه استفاده کرد که به صورت يک نانوروکش روى پارچه اعمال مىشود. اين رنگ با استفاده از تداخل نور ايجاد شده و براى آن از رنگرزى رايج استفاده نمىشود.
در حال حاضر 4 رنگ قرمز، سبز، آبى و بنفش با اين فناورى ارائه شدهاند. در اين محصولات با شکست نور نوعى رنگ زيبا ايجاد مىشود که با توجه به زاويه نگاه شخص و نيز زاويه تابش نور به پارچه تغيير مىکند.
دانشگاه پلى تکنيک هنگ کنگ يک روش نانويى براى بهبود رنگپذيرى ابريشم دارد. شرکت ژاپنى Teijin محصول Morphotex را با خاصيت خودرنگى به بازار عرضه کرده است.
*توليد لباسهاى ضدگلوله و مقاوم به سايش و محافظ شيميايى، بيولوژيکى
امروزه با توجه به تنشهاى فيزيکى و شيميايى موجود در محيط عادى، محيط کارگاهى و از همه مهمتر در ميدان جنگ، تلاش براى توليد پارچههايى که در عين سبکى و راحتى که براى کاربر فراهم مىکنند، حافظ جان او نيز باشند، افزايش يافته است. با کشف نانولولههاى کربنى که استحکام کششى خوب از يک طرف و از طرف ديگر وزن سبک و پايدارى بسيار (به علت طبيعت کربنى) دارند، امکان توليد منسوجات مورد نظر فراهم شده است.
در اين پارچهها از فناورىهايى که براى ريسيدن پشم و الياف ديگر به کار مىبرند، براى توليد تارهايى استفاده مىکنند که تنها از نانولولههاى کربنى تشکيل شدهاند. اين نخها تقريباً به محکمى اليافى هستند که در جليقههاى ضد گلوله مورد استفاده قرار مىگيرند. برخلاف الياف و نخهاى معمول ديگر،استحکام اين نخها هنگام بافندگى و عمليات گردبافى کاهش نمىيابد. ضمناً اين نخها در دماهاى بسيار بالا و شرايط غير معمول شيميايى،استحکام و انعطافپذيرى خود را حفظ مىکنند. کاربرد اين پارچهها در بازار جليقههاى ضد گلوله و لوازم گردش و چادرزنى است که در آنها استحکام و مقاومت در برابر سايش اهميت زيادى دارد.
در فناورى ديگرى در اين حوزه نانو مواد از شخصى در برابر گلوله، ترکش و موج انفجار محافظت مىکنند. اين مواد حوى مجراهاى مملو از نوعى سيال هستند که به سرباز اجازه مىدهند به سادگى به اطراف حرکت کند. اما وقتى با برخورد گلوله به آن شوک وارد مىشود، مايع خصوصيات خود را تغيير مىدهد و سخت مىشود. در نتيجه، برخورد يک گلوله تنها يک ضربديدگى جزئى ايجاد مىکند. اين نوع لباس ضد گلوله همچنين مىتواند مجهز به سيستم حسگر بوده و تهديدهاى شيميايى و بيولوژيکى را تشخيص دهد. اگر اين حسگرها خطرى را تشخيص دهند، «منافذ» لباس بسته خواهند شد و از سرباز محافظت مىشود و لذا لباس در مورد تشخيص بسيارى از مواد سمى، هوشمندانه عمل مىکند. بدين ترتيب اگر مقدار معينى ماده سمى وارد لباس جنگى شود، براى مثال از يک راه باز در نقاب کلاه، يک آزمايشگاه کوچک در لباس مىتواند خطر را تشخيص داده و پادزهر را درون رگ سرباز تزريق کند.
دانشمندان CSIRO (سازمان تحقيقات علمى و صنعتى استراليا) با همکارى موسسه معروف NanoTech در دانشگاه تگزاس دالاس صاحبان فناورى اين پارچهها هستند.
فناورى نانو صنايع به صنايع مختلف ورود پيدا کرده و توانسته صنعت توليدات پوشاک را متحول کند و با استفاده از اين فناورى مىتوان لباسهاى ضد گلوله، معطر و مطابق با مد روز توليد کرد.
مشترك خبرخوان نظرات اين مطلب شويد
